Regulamin kontroli biletów

Wyciąg z Regulaminu kontroli biletów oraz dokumentów uprawniających do bezpłatnych bądź ulgowych przejazdów w pojazdach komunikacji miejskiej wykonujących przewozy na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu 

1.    Cel regulaminu

Celem regulaminu jest określenie zasad kontroli biletów oraz dokumentów uprawniających do bezpłatnych bądź ulgowych przejazdów w pojazdach komunikacji miejskiej wykonujących przewozy na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu. 

 2.    Zakres

 2.1 Zakres podmiotowy

Regulamin obowiązuje pasażerów transportu miejskiego, operatorów oraz  pracowników Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu upoważnionych do kontroli biletów w środkach transportu miejskiego.

3. Terminologia

Regulamin – niniejszy Regulamin kontroli biletów oraz dokumentów uprawniających do bezpłatnych bądź ulgowych przejazdów w pojazdach komunikacji miejskiej wykonujących przewozy na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu

Prawo przewozowe - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2015r., poz. 915 z późn. zm.)

Lokalny transport zbiorowy (komunikacja miejska) – przewozy świadczone na zlecenie ZTM przez Operatorów w ramach regularnych linii komunikacyjnych, zgodnie z podanymi do publicznej wiadomości rozkładami jazdy

Dokument przewozu - dokument uprawniający pasażera do przejazdu środkiem lokalnego transportu zbiorowego

Bilet/ dokument przewozu - dokument potwierdzający wniesienie opłaty za przewóz osób w środkach lokalnego transportu zbiorowego wykonujących przewozy na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu

ZTM -Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu

Pasażer -osoba, która zawarła umowę przewozu

Usługi - usługi przewozowe świadczone środkami lokalnego transportu zbiorowego w Poznaniu i na terenie gmin objętych porozumieniami międzygminnymi wykonywane na podstawie zawartej umowy przewozu

Linia komunikacyjna - połączenie komunikacyjne na sieci dróg

Pojazd - środek transportu wykorzystywany przez Operatora w komunikacji miejskiej, posiadający wszystkie niezbędne dokumenty dopuszczenia do ruchu

Przewóz - transport osób, rzeczy i zwierząt domowych wykonywany przez Operatorów na podstawie umowy zawartej z ZTM

Organizator przewozów – Miasto Poznań, które powierzyło swoje działania jednostce budżetowej, powołanej przez Radę Miasta Poznania dla organizacji i zarządzania komunikacją miejską w Poznaniu i na terenie gmin objętych porozumieniami gminnymi w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, zwanej dalej Zarządem Transportu Miejskiego lub w skrócie ZTM

Operator -  przedsiębiorstwo wykonujące na podstawie umowy zawartej z ZTM usługi przewozowe w zakresie lokalnego transportu zbiorowego (komunikacji miejskiej) w rozumieniu zapisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym

Regulamin przewozów  -  regulamin określający zasady korzystania przez pasażerów z usług przewozowych w ramach komunikacji miejskiej na terenie Poznania i gmin, z którymi zawarte zostały porozumienia międzygminne w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, organizowanych przez jednostkę budżetową Miasta Poznania - Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (Regulamin przewozów określający warunki obsługi podróżnych oraz przewozu osób i rzeczy w komunikacji miejskiej (lokalnym  transporcie zbiorowym) organizowanej przez Zarząd Transportu Miejskiego (Zarządzenia nr 696/2016/P Prezydenta Miasta Poznania wraz z późniejszymi zmianami)

Uchwała w sprawie opłat za usługi przewozowe – należy przez to rozumieć obowiązującą uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie wysokości opłat za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym z późniejszymi zmianami

Uchwała w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych oraz opłaty manipulacyjnej – należy przez to rozumieć obowiązującą uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych oraz opłaty manipulacyjnej

Umowa przewozu – umowa między organizatorem publicznego transportu zbiorowego a pasażerem, w której organizator zobowiązuje się do przewiezienia osób lub rzeczy w ramach działalności  operatora, natomiast pasażer – do zapłaty w zamian za to wynagrodzenia. Umowa ta zostaje zawarta z chwilą zajęcia miejsca w pojeździe przez pasażera

Kontroler biletowy/ kontroler - osoba upoważniona przez Dyrektora ZTM do kontroli biletów w środkach lokalnego transportu zbiorowego wykonujących przewozy na zlecenie ZTM na zasadach określonych w art. 33a prawa przewozowego oraz w oparciu o Regulamin przewozów

Kontrola biletów - kontrola dokumentów przewozu oraz dokumentów uprawniających do bezpłatnych/ ulgowych przejazdów w środkach komunikacji miejskiej na podstawie umowy wykonawczej z operatorem  wykonywana na zlecenie ZTM przez osoby upoważnione

Opłata dodatkowa - opłata, o której mowa w art. 33a ustawy Prawo przewozowe. Wysokość opłaty  określona jest w uchwale Rady Miasta Poznania w sprawie sposobu ustalenia w lokalnym  transporcie zbiorowym wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, naruszenia przepisów o przewozie rzeczy i zwierząt oraz w sprawie wysokości opłaty manipulacyjnej

Druk opłaty dodatkowej - druk ścisłego zarachowania, wystawiany przez kontrolera biletowego pasażerowi w wersji papierowej i elektronicznej, który podróżował bez ważnego dokumentu przewozu lub dokumentu uprawniającego go do ulgowego bądź bezpłatnego przejazdu, lub przewoził rzeczy niedozwolone lub spowodował nieuzasadnione zatrzymanie lub zmianę trasy pojazdu

Dokumenty potwierdzające uprawnienie do ulgowych albo bezpłatnych przejazdów - dokumenty, o których mowa w aktualnie obowiązującej uchwale Rady Miasta Poznania w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportowym zbiorowym wraz z późniejszymi zmianami oraz inne wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów prawa

Brak ważnego biletu - brak posiadania przez pasażera  biletu na przejazd zgodnie z obowiązującą taryfą, posiadanie nieczytelnego biletu elektronicznego albo papierowego, posługiwanie się przez pasażera biletem niezgodnie z zasadami korzystania z biletów jednorazowych czasowych, biletów jednorazowych jednoprzejazdowych na autobusy, biletów okresowych, elektronicznych biletów okresowych.

Ujęcie - uprawnienie kontrolera polegające na  nałożeniu na pasażera w razie niezapłacenia przez niego  należności z tytułu opłaty dodatkowej  i opłaty za przewóz oraz nieokazania dokumentu tożsamości, obowiązku pozostania we wskazanym miejscu do czasu przyjazdu policji lub innych organów porządkowych

Ustawa o ochronie danych osobowych - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 922, 677)

Pogotowie kasowe - wartości pieniężne niezbędne do wydania reszty pasażerowi w wypadku uiszczenia opłaty dodatkowej gotówką na miejscu.

4.    Sposób postępowania

4.1. Informacje ogólne

4.1.1. Kontrola Biletów w pojazdach Operatorów, odbywa się w granicach i na podstawie przepisów prawa, w szczególności na podstawie art. 33a prawa przewozowego

4.1.2. Wysokość opłaty za przejazd środkami lokalnego transportu zbiorowego realizowanego na zlecenie ZTM określa Uchwała Rady Miasta Poznania w sprawie opłat za usługi przewozowe

4.1.3. Uprawnienia do przejazdów bezpłatnych i ulgowych określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz uchwały Rady Miasta Poznania w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy środkami komunikacji miejskiej w Poznaniu

4.1.4. Wysokość opłaty dodatkowej oraz opłaty manipulacyjnej za przejazd bez ważnego biletu lub ważnego dokumentu poświadczającego uprawnienia do bezpłatnego bądź ulgowego przejazdu określa się na podstawie Uchwały w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych oraz opłaty manipulacyjnej

4.2. Wyposażenie kontrolera podczas pełnienia obowiązków pracowniczych

W czasie pełnienia obowiązków pracowniczych kontrolerzy są obowiązani posiadać przy sobie:

 a)  identyfikator kontrolera - wzór identyfikatora określony jest w załączniku nr 1 do Regulaminu

 b)  sprawny i przygotowany do rozpoczęcia i wykonywania pracy w danym dniu czytnik biletów elektronicznych posiadający naładowaną baterię, wystarczającą na czas pracy danego dnia

 c)  bloczek biletów kontrolnych

 d)  formularze druków opłaty dodatkowej (rolki do wydruków na czytnikach kontrolerskich)

 e)   pieczątka ”zapłacono gotówką” (do czasu wycofania formularzy druków opłat dodatkowych)

4.3. Zasady prowadzenia kontroli

4.3.1.    Podstawowym celem kontroli biletowej jest sprawdzenie, czy pasażerowie korzystający ze środków komunikacji miejskiej posiadają ważne bilety lub dokumenty uprawniające do przejazdów bezpłatnych/ulgowych

4.3.2. Osoby uprawnione do kontroli biletów są zobowiązane przeprowadzać kontrolę biletów, w pojazdach Operatora, w zespołach co najmniej dwuosobowych

4.3.3. Kontroler może przystąpić do sprawdzania biletów, gdy pojazd ruszył z przystanku, a pasażerowie którzy weszli do pojazdu na ostatnim przystanku, skończyli kasować bilety lub nie wykazują takiego zamiaru, z tym że pasażerom zamierzającym zakupić bilety w automacie lub u prowadzącego pojazd należy umożliwić dokonanie wcześniej takiego zakupu i następnie ich skasowanie

4.3.4. Dopuszcza się dokończenie kontroli biletów gdy pojazd stoi na przystanku w sytuacji kiedy rozpoczęcie kontroli nastąpiło gdy pojazd był w ruchu, a pasażerowie poproszeni o bilet nie okazali uprawnienia do przejazdu przed dojechaniem do przystanku

4.3.5. Kontroler co do zasady wykonuje czynności kontrolne w pojeździe. Dopuszcza się możliwość wystawienia wezwania do zapłaty poza pojazdem na przystanku, w miejscu bezpiecznym dla kontrolera, na wyraźne żądanie kontrolowanego pasażera, pod warunkiem, że pasażer ten udostępnił kontrolerowi dokument tożsamości, jego zachowanie nie ma znamion agresji i nie spowoduje to dezorganizacji pracy zespołu kontrolującego

4.3.6. Dopuszcza się kontrolę w pojazdach na przystankach końcowych. W takim przypadku zespół kontrolerski po wejściu do pojazdu, który podjechał do przystanku końcowego, wydaje polecenie zablokowania kasowników i ogłasza kontrolę. Pasażerowie wychodzą przednimi lub środkowymi drzwiami, okazując kontrolerom bilety

4.3.7 Kontroler podczas przeprowadzania kontroli zobowiązany jest  zachowywać się w sposób kulturalny, spokojny oraz uprzejmy w stosunku do pasażerów. Zwraca się do pasażerów  stosując przyjęte formy grzecznościowe  "Pan" lub "Pani". Jednocześnie zabrania się, niezależnie od okoliczności kontroli, zwracać się do pasażerów podniesionym tonem lub przyjmować lekceważącą postawę

4.3.8. Rozpoczęcie kontroli biletowej kontroler ogłasza w sposób głośny, spokojny i wyraźny zapowiadając kolejnym kontrolowanym pasażerom rozpoczęcie kontroli słowami: „Dzień Dobry/ Dobry Wieczór, kontrola biletów, proszę okazać bilety do kontroli”, zakończenie kontroli biletowej winien oznajmić słowami: „Dziękuje, do widzenia”, lub automatyczny komunikat poprzez system głosowej informacji pasażerskiej w pojeździe o treści „Proszę przygotować bilety do kontroli”, o ile jest w taki system wyposażony

4.3.9. Identyfikator kontrolera należy okazywać na każde żądanie pasażera, pracowników nadzoru ruchu i przełożonych

4.3.10. Bezpośrednio przed zapowiedzią przystąpienia do kontroli, kontroler  ma obowiązek umieścić w widocznym miejscu identyfikator służbowy (na wierzchniej części odzieży na wysokości klatki piersiowej), skasować bilet kontrolny względnie przyłożyć kartę identyfikatora do mobilnego czytnika elektronicznego powodując zablokowanie kasowników w pojeździe w celu uzyskania aktualnego czasu (numeru linii komunikacyjnej i przystanku), a także zwrócić uwagę na sprawność automatów biletowych i bileterek, w przypadku kontroli w pojazdach w nie wyposażonych

4.3.11. Dopuszcza się możliwość przeprowadzenia kontroli biletowej bez zablokowanych kasowników w szczególności w poniższych sytuacjach;

-    kiedy pasażerowie, którzy byli już wcześniej w pojeździe bądź wsiedli do pojazdu na przystanku bezpośrednio przed rozpoczęciem kontroli, nie wykazują chęci zakupu/skasowania biletu

-    gdy w pojeździe jest tłok uniemożliwiający kontrolerowi sprawne dotarcie do kierowcy/ motorniczego

-    podyktowanych bezpieczeństwem kontrolerów

-    wynikających ze stanu technicznego pojazdu.

4.4. Sytuacje, w których nie można prowadzić kontroli

Prowadzenie kontroli biletowej jest niedopuszczalne:

-    przy niesprawnych wszystkich czytnikach biletów elektronicznych

-    w sytuacji awarii wszystkich biletomatów w pojeździe, jeżeli pasażer wykazuje chęć zakupienia biletu oraz posiada odpowiednią kwotę na jego zakup

-    po zablokowaniu kasowników w pojeździe, gdy uniemożliwiało to skasowanie biletów przez pasażerów, zanim rozpoczęła się kontrola

-    w sytuacji wystąpienia błędnych wydruków biletów z kasowników w całym pojeździe, spowodowanych awarią, bądź złym ustawieniem daty.

4.5. Obowiązki pasażera

4.5.1. Pasażer jest zobowiązany wręczyć kontrolerowi bilet wraz z  dokumentem potwierdzającym uprawnienie do ulgowych przejazdów albo sam dokument uprawniający do bezpłatnych przejazdów,  w celu ich szczegółowych oględzin

4.6. Zasady pobierania opłaty dodatkowej/ wystawienia wezwania do zapłaty/ pobierania należności za przewóz

4.6.1. W przypadku stwierdzenia u pasażera:

a)  braku ważnego biletu

b) braku ważnego dokumentu poświadczającego uprawnienie do ulgowego albo bezpłatnego przejazdu

Kontroler uprawniony jest do pobrania właściwej należności za przewóz oraz opłaty dodatkowej albo wystawienia wezwania do zapłaty.

4.6.2. W przypadku stwierdzenia u pasażera:

a) przewozu rzeczy wyłączonych z przewozu lub rzeczy o wymiarach większych niż określone w § 22 ust. 2 Regulaminu Przewozów, kontroler jest uprawniony do pobrania opłaty dodatkowej albo wystawienia wezwania do zapłaty oraz w wyniku wstrzymania lub zmiany kursu

4.6.3. W zależności od decyzji pasażera o zapłacie/przyjęciu lub odmowie przyjęcia opłaty dodatkowej, kontrolujący:

a)    w przypadku przyjęcia i uiszczenia opłaty przez pasażera na miejscu bezpośrednio u kontrolera, obowiązany jest wystawić pasażerowi pokwitowanie (potwierdzenie wpłaty)

b)    w przypadku przyjęcia (bez natychmiastowej płatności) lub odmowy przyjęcia opłaty dodatkowej obowiązany jest wystawić pasażerowi wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej oraz opłatę za przewóz

c)    każdy bilet z numerem i serią okazany przez pasażera, zarówno skasowany, jak i nieskasowany, należy obowiązkowo wpisać w druk opłaty dodatkowej (wprowadzić do urządzenia) zwrócić go właścicielowi (z wyjątkiem określonym w pkt. 5.6.3.d Regulaminu). W sytuacji gdy pasażer posiada bilet, lecz nie chce go okazać, należy ten fakt zaznaczyć na druku opłaty dodatkowej lub wprowadzić do urządzenia

d)    Kontroler uprawniony jest do zatrzymania za pokwitowaniem biletów oraz dokumentów uprawniających do przejazdów ulgowych i bezpłatnych, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że zostały podrobione lub przerobione

e)    w razie odmowy zapłaty należności, o której mowa w pkt.5.6.3.b kontroler ma prawo żądać od pasażera okazania dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości pasażera

f)     w razie odmowy okazania dokumentu przez pasażera, należy poinformować go o uprawnieniach kontrolera do wykonania czynności opisanych w art. 33a ust.7 Prawa przewozowego i podjąć działania zmierzające do ustalenia tożsamości pasażera, w szczególności powiadomić Policję lub inne organy porządkowe. W powyższym przypadku należy również powiadomić pasażera, że do czasu przybycia wyżej wymienionych służb, obowiązany jest on pozostać w miejscu przeprowadzenia kontroli, albo w innym miejscu wskazanym przez kontrolera

g)    w przypadku odmowy podpisu na druku opłaty dodatkowej kontroler wypisuje Oświadczenie o przedstawieniu zarzutu jazdy środkiem komunikacji bez biletu

h)    kontroler jest zobowiązany zapoznać pasażera z podstawą nałożenia opłaty dodatkowej, podać do podpisu wystawiony druk opłaty dodatkowej oraz wręczyć pasażerowi jego oryginał a także poinformować go o  wysokości nałożonej opłaty oraz o możliwości zapłaty na miejscu u kontrolera, bądź w instytucji wskazanej na druku opłaty dodatkowej

i)      Kontroler ma obowiązek informowania pasażera o przysługującym mu prawach, trybie i miejscu złożenia reklamacji lub skargi.

4.7. Wzory druków opłaty dodatkowej

Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianych przez kontrolerów:

a) ZTM Poznań (w wersji elektronicznej i papierowej ) wystawianej na wszystkich liniach miejskich  zgodnie z warunkami umów wykonawczych z operatorami gminnymi stanowi załącznik nr 2 do Regulaminu

b) Translubu Sp. z o.o. ( w wersji papierowej) wystawianej na liniach obsługujących  miasta Luboń Puszczykowo oraz gminy Mosina  Komorniki i Dopiewo stanowi załącznik nr 3 do Regulaminu.

c) Kombus Sp. z o.o. ( w wersji papierowej ) wystawianych na liniach obsługujących gminę Kórnik i Mosina przez firmę kontrolerską Sedna Matysik stanowi załącznik nr 4 do Regulaminu

d) ZKP Suchy Las Sp. z o.o.,  ZUK Rokbus Sp. z o.o., PUK Komorniki Sp. z o.o., PW Transkom Sp. z o.o. ( w wersji papierowej) wystawianej na liniach obsługujących gminy Suchy Las, Rokietnica, Szamotuły, Komorniki, Dopiewo, Czerwonak, Murowana Goślina, Swarzędz i Pobiedziska przez firmę kontrolerską TransKontrol stanowi załącznik nr 5 do Regulaminu

e) TPBUS Sp. z o.o. (w wersji papierowej) wystawianej na liniach obsługujących gminę Tarnowo Podgórne przez firmę kontrolerską BusKONTROL stanowi załącznik nr 6 do Regulaminu

f) Zakład Komunalny w Kleszczewie Sp. z o.o. (w wersji papierowej) wystawianej na liniach obsługujących gminę Kleszczewo przez firmę BusKONTROL stanowi załącznik 6 do Regulaminu

4.8. Wykaz linii operatorów podmiejskich na których odbywa się kontrola biletowa na podstawie umów wykonawczych

Wykaz linii operatorów podmiejskich na których odbywa się kontrola biletowa na podstawie umów wykonawczych stanowi załącznik nr 7 do Regulaminu

5.   Załączniki

Załącznik nr 1: Wzór identyfikatora kontrolera

Załącznik nr 2: Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianej przez kontrolerów ZTM (wersja papierowa)

Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianej przez kontrolerów ZTM (wydruk z urządzenia kontrolerskiego)

Załącznik nr 3: Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianej przez kontrolerów Translub Sp z. o.o.

Załącznik nr 4: Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianej przez kontrolerów Kombus Sp. z o.o.

Załącznik nr 5: Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianej przez kontrolerów Transkontrol

Załącznik nr 6: Wzór druku opłaty dodatkowej wystawianej przez kontrolerów Buskontrol

Załącznik nr 7: Wykaz linii operatorów podmiejskich, na których odbywa się kontrola biletowa na podstawie umów wykonawczych